• Muhabbet Kuşu Dışkı Analizleri

Bir çok kuş türünün yemek borularının sonunda ,kursak olarak tanımlanan, torba şeklindeki yem deposu bulunmaktadır.Yutulan yemler burada sadece ıslatılarak yumuşatılmaktadır.Besinler buradan iki bölümden oluşan kuş midesinin salgı bölümüne geçerler.Salgı midesinde besinlere gerekli salgılar (Tuzruhu,Pepsin vs.) eklenip ,oluşan lapa Taşlık olarak tanımlanan ikinci bölüme iletilir.

Güçlü kaslardan oluşan bu bölümde besinler küçük taş parçaları yardımı ile iyice öğütülüp mideden ince bağırsağın birinci bölümüne ulaşırlar.Bu bölümde yağlar ve Nişastanın sindirimi için çok önemli olan Pankreas salgısı besinlere katılır.Kuş bağırsağı oldukça kısa olduğundan besinlerin geçiş süreci de oldukça kısadır.Bağırsağın sonunda idrar ve cinsel organ kanalları makatta birleşir.

Bu birleşmenin sonucu olarak kuşlarda diğer hayvanlar gibi idrar ve dışkı atımını ayrı yollardan değil sadece makattan gerçekleşmektedir.Belirtilmesi gereken diğer önemli bir ayrıntı ise,kuşların idrar keselerinin olmayışıdır.Bunun sonucu olarak kuşlar idrarlarını konsantre idrar asidi (üre) olarak bırakırlar.Sonuç olarak kuş dışkısı aşağıdaki Bileşenlerden oluşmaktadır :

 

Dışkı :kahverengimsi-yeşilimsi ,uzun ve orta kıvamda kitle

İdrar :1.İdrar asidi Kristalleri:beyaz veya sarı beyaz 2.İdrar sıvısı :renksiz ,şeffaf sıvı

Dışkıların miktarı ,rengi ve niteliği çeşitli etkenlerden dolayı değişebilir.

Örneğin -sağlıklı bir kuşta : kuşun türü,alınan yem türü ve miktarı,üreme etkinliği

hasta bir kuşta : Enfeksiyonlar,Parazitler,zehirlenmeler,Karaciğer-Böbrek vePankreas problemleri ve yanlış beslenme…

Bazı Tipik Değişiklikler ve Olası Nedenleri

1-Dışkıdaki Değişimler

 

Renk değişiklikleri :sağlıklı kuşlarda -boyar madde ihtiva eden gıdalar,mamalar,meyveler değişikliğe yol açabilir.
Bariz bir şekilde koyu veya kırmızımsı dışkı :
Kanın dışkıya karışması sonucu oluşur.Eğer kanama üst sindirim yolunda ise kan bağırsak geçişinde sindirildiğinden dışkı rengi koyu kahve rengindedir.Şayet kanama alt sindirim sisteminde ise dışkı rengi kırmızı veya koyu kırmızı olabilir.

Olası nedenleri:
Yaralanmalar,ağır Bakteri enfeksiyonları,,iç Parazitler (örn..Koksidler),zehirlenmeler (örn.ağır Metal zehirlenmeleri)

 

Sarımsı veya yeşilimsi :
Karaciğer rahatsızlıklarında Safra salgısı sonucu oluşur.

Olası nedenleri :
Bakteri,Virüs ve Parazitler sonucu oluşan enfeksiyonlar.Zehirlenme sonucu oluşan Karaciğer hasarlarında da benzer renklenmeler oluşabilir.

 

Gri –kahverengi ve oldukça hacimli :
Ağır Pankreas rahatsızlıklarından etkilenen yağ ve nişasta sindirimi bu görünümün başlıca nedenidir.

 

A-sağlıklı kuşta: yem değişikliğinde,aşırı mama,sebze ve meyve tüketimi sonucu oluşur.
B-gerçek ishal durumunda : dışkı oranı şekilsiz ,köpüklü ve kötü kokuludur.Çoğu zaman renkler doygun yeşil ve sarımsı tonlardadır.

 

İç Parazitler:
Ciddi Parazit salgınlarında (Tenya,Halkalı Solucan vs.) ve özellikle ilaçlanma sonrası bu Parazitler dışkı üzerinde çıplak gözle görülebilir.Diğer durumlarda bu canlıların ve yumurtalarının tespit edilebilmesi ancak Mikroskop altında mümkün olabilmektedir.
Nedenleri :Bakteri,Virüs,Mantar ve Parazit enfeksiyonları

 

Dışkıda sindirilmemiş taneler :
Bu durum kursak veya midede çok ciddi bir rahatsızlığın belirtisidir.Bu rahatsızlığa maruz kalan kuşlar anormal derecede yem tüketmelerine rağmen kısa sürede zayıflar ve halsiz düşerler.
Olası nedenleri :Papağanlarda –bir Virüs sayesinde meydana gelen ve tedavisi mümkün olmayan Neurogene Midedelatasyonu hastalığı.Muhabbet ve diğer kuşlarda -Megabakteri,Mantar enfeksiyonları

 

2. İdrardaki Değişimler

Aşırı sıvı dışkılamada dışkı adeta bir sıvı üzerideymiş gibi görünür.Genelde dışkı üzerindeki beyaz idrar asidi bu durumda yoktur.

 

Nedenleri :
Sağlıklı kuşta-aşırı sıcaktan dolayı fazla su içme,meyve ,sebze,tüketimi sonrası ve yumurtlama döneminde normal bir durumdur.Hasta kuşta– hastalık sonucu Böbreklerin idrarı konsantre edememesi vücutta aşırı su kaybına ve kanın yoğunlaşmasına yol açar.Bunun sonucu olarak kuşta aşırı su tüketimi gözlenebilir.
Olası nedenleri: bakteriyel bir Böbrek enfeksiyonu,zehirlenme sonucu ortaya çıkan Böbrek hasarları,Hormon bozuklukları. Diabet: kuşlarda ender görülse de ,çeşitli şeker hastalıkları aşırı su tüketimine yol açar buna bağlı olarak ta sıvı atımı o oranda artar.

Renk değişimi:dışkıda olduğu gibi idrarda da Karaciğer problemleri yeşilimsi ve sarımsı renklerle kendini belli eder.İdrar yollarında olası bir kanama pembemsi ve kırmızımsı renklerle belli olur.Dışkı oranı cok az veya hiç olmayabilir.Hastalıklı kuşta-gaga yapısında veya gaga boşluğunda olan değişiklikler,yaralanmalar,Mantar ve Trichomonadlar.Tamamen yem yiyememe-çeşitli hastalıklar iştahsızlığa neden olabilir,aynı şekilde gaga ve boğazda oluşan yaralar da yem reddine yol açar. Sağlıklı kuşta –kuş uzun süre aç kaldığında veya sabah ilk yemi yemeden önce salgılanan bu dışkı normaldir. Hastalıklı kuşta-gaga yapısında veya gaga boşluğunda olan değişiklikler,yaralanmalar,Mantar ve Trichomonadlar.

Tamamen yem yiyememe-çeşitli hastalıklar iştahsızlığa neden olabilir,aynı şekilde gaga ve boğazda oluşan yaralar da yem reddine yol açar. Yem yenildikten sonra kusma-Kursak iltahabında,yaralanma ve Bakteri enfeksiyonu sonucu oluşur. Bağırsak tıkanmaları-Midedilatasyonu,yabancı cisim yutma,Tümör veya yumurta sıkışma durumlarında oluşur.Kabız-kuşlarda ender de olsa kabız da dışkının az salgılanmasına yol açar.

 

Dışkıda yoğun idrar asidi:

Dışkı üzerindeki beyaz idrar asidinin aşırı miktarda artması Gut hastalığının belirtisi olabilir.Gut hastalığı idrar asitlerinin organlarda yığılması sonucu ortaya çıkan ağrılı bir hastalıktır.Yanlış beslenme veya Böbrek hasarları sonucu oluşan bu hastalık özellikle eklemlerde oluşturduğu yumrulardan tanınır.

 

Dışkı ve İdranın Kafes Zemininde Dağılımı:

Sağlıklı kuşlar gün içinde sürekli hareket halinde olduklarından dışkıları da zeminde dağılırlar.Olası dışkı yığılmaları kuşların hareketinin azaldığını ve rahatsızlıkların başlangıcını belirtebilir. Gece ise olay tam tersine gelişir.Kuş rahat,parazitler tarafından rahatsız edilmeden,uyumuş ise dışkı tek noktada toplanır.Aksi durumda dışkı dağınık olur.Bu yöntemle kuşların geceyi nasıl geçirdiğini çok kolay anlayabiliriz.

 

DIŞKININ BÖLÜMLERİ:

Feces: katımsı dışkı
Urine: sıvı idrar gibi saydam
Urates: beyaz olan kısım

Normalde kuş dışkıları kokmaz ve verilen besine hafif renk değiştirir havuç yumurta maması yiyince hafif hakiden açık kahverengiye döner, yeşillik verince daha yeşillenir ancak aşağıda söylenenlere bakarak diski renginden hastalık kestirilebilmektedir.. Stres zamanlarında kuşların dışkıları sıvılaşır ve panik anında hemen dışkılarını sistemden atarla, yakalamaya çalısınca elimize sıçrayan dışkı gibi…

Bunun yanında sağlıklı dışkılama çabuk ve küçük miktarlarda olmaktadır,büyük dışkılar ve zorlanma bağırsaklarda bir problem olduğunun göstergesidir,ayrıca yumurtlamadan birkaç gün önce dişilerde dışkı miktarı artmaktadır.

 

Hasta Kuşlarda:

Urates(beyaz bölüm)
Yeşil: karaciğer rahatsızlığı iştahsızlık
Sarı:karaciğer rahatsızlığı iştahsızlık
Kahverengi: kurşun zehirlenmesi
Kırmızı: iç kanama veya böbrek hastalığı
Beyazlığın artması: dehidrasyon(sıvı kaybı) veya böbrek hastalığı

Urine (saydam sıvı)
Sarı:karaciğer rahatsızlığı
Yeşil: karaciğer rahatsızlığı
Kırmızı: iç kanama veya böbrek hasta ligi
Fazlalaşması:çok su içme sulu gıdalar yeme bakteriyel enfeksiyon

Feces (kati uzun bölüm)
Siyah zift gibi:iç kanama
Bezelye yeşili: karaciğer hastalığı
Beyaz yada hamur renginde: pankreas yada sindirim bozukluğu
Dışkıda topaklı yiyecek yada sindirilmemiş yiyecek: tamamlanmamış sindirim,yetersiz bağırsak hareketi,Giardia(protozoon türü paraziter hastalık),kum veya grit alınmaması

*************************************************************************************************************************

Bu Makalenin orijinali Almanca olarak 6/2001 sayılı Gefiederten Welt Dergisinde Sn. Dr. ALEXANDRA SCOPE (Viyana-Avusturya) tarafından yayımlanmıştır.Dilimize çeviri ve Türkçe Web düzenlemesi : Bülent Öztop

You can skip to the end and leave a response. Pinging is currently not allowed.